Linux ve Windows İçin Sorun Giderme Scriptleri

Bir sunucuda işlemci yükü artınca, disk dolunca ya da RDP bağlantısı kesilince ilk iş belirtileri doğru toplamaktır. GitHub’daki Linux ve Windows depolarımda bu ilk kontrole yardımcı olan Bash ve PowerShell betikleri bulunuyor. Ancak dosya adında “fix” veya “optimizasyon” geçmesi, betiğin her sistemde güvenli biçimde otomatik çözüm sunduğu anlamına gelmiyor.

Bu iki depo ayrı araç kümeleri. Linux tarafındaki komutlar ve bağımlılıklar Windows betiklerinden farklı; dağıtım ve sunucu rolü de davranışı etkiliyor. Herhangi bir betiği çalıştırmadan önce hangi dosyanın ne okuduğunu ve neyi değiştirebileceğini kontrol etmek gerekiyor.

Linux betiklerinde kontrol ve müdahale ayrımı

Linux deposundaki betikler CPU, bellek, disk, ağ, SSH, paket güncellemeleri ve günlükler gibi başlıklara bakıyor. Bazıları yalnızca bilgi gösterirken bazıları aynı çalıştırmada sistem değişikliği de yapabiliyor. Örneğin cpu_check.sh yüksek CPU kullanan bir süreç için onay ister; kabul edilirse süreci kill -9 ile sonlandırır.

ram_check.sh dosyasını çalıştırmadan önce ayrıca incelemek gerekir: eşik değişkeni MB olarak tanımlanmışken süreç belleği yüzde sütunundan okunuyor; bu iki değer aynı birimde değil. Betik ayrıca önbellek temizleme komutunu koşulsuz çalıştırıyor. Bu davranış genel amaçlı bir bellek optimizasyonu olarak değerlendirilmemeli.

disk_cleanup.sh büyük günlük dosyalarını sıfırlayabiliyor ve paket önbelleğini temizliyor. update_security.sh ise apt-get üzerinden yükseltme ve paket kaldırma işlemleri yapıyor; bu nedenle her Linux dağıtımında çalışacak genel bir araç değil. ssh_fix.sh de bazı koşullarda servisi başlatıp Firewalld üzerinde kalıcı port kuralı ekleyebiliyor.

Bu işlemler günlükleri, çalışan servisleri veya erişim kurallarını etkileyebilir. Linux betiklerini özellikle üretim sunucusunda root yetkisiyle doğrudan çalıştırmak yerine önce kaynak kodu inceleyin ve etkisini test ortamında doğrulayın.

Windows tarafında betiklerin gerçek kapsamı

Windows deposundaki betikler ayrı PowerShell dosyaları olarak sunuluyor. README’de hedef sürüm PowerShell 5.1 olarak belirtiliyor. Bazı kontroller için yönetici yetkisi, Active Directory işlemleri içinse uygun etki alanı ile AD DS veya RSAT araçları gerekebilir.

CPU ve RAM betikleri varsayılan olarak süreçleri ölçüp listeliyor. Süreci sonlandırma ancak -StopTopProcess seçeneğiyle isteniyor. Disk betiğinin -CleanTemp seçeneği yalnızca mevcut kullanıcının geçici klasöründeki dosyaları temizliyor. RDP betiği servis ve yerel dinleyici durumunu inceliyor; -StartService seçilirse servisi başlatabiliyor, fakat güvenlik duvarı kuralı oluşturmuyor.

BSOD betiği olay kayıtlarını ve döküm dosyalarının varlığını listeliyor; döküm analizi veya otomatik onarım yapmıyor. Active Directory betiği replikasyon, olay kayıtları, grup ilkesi ve DNS kontrolleri için rapor topluyor; yapılandırmayı kendiliğinden düzeltmiyor. Güncelleme betiği ayrıca PSWindowsUpdate modülünü gerektiriyor. Bu sınırlar, deponun README dosyasında ve ilgili betiklerde açıklanıyor.

Çalıştırmadan önce

1. İşletim sistemi sürümünü, dağıtımı ve betiğin bağımlılıklarını doğrulayın. apt-get, firewall-cmd veya belirli bir systemd birimi her Linux sisteminde bulunmaz.
2. Betik kaynağını okuyup süreç sonlandırma, dosya silme veya sıfırlama, servis başlatma, firewall kuralı ekleme ve paket yükleme gibi değişiklikleri belirleyin.
3. Önce yedek veya sanal makine bulunan test ortamında deneyin. Üretimde çalıştırmadan önce geri dönüş yolunu hazırlayın.
4. Windows betiğinde -WhatIf desteği varsa önce hedefi bu seçenekle inceleyin. Linux betiklerinde ortak bir deneme modu bulunduğunu varsaymayın.
5. Günlük veya rapor paylaşırken kullanıcı adı, IP adresi, etki alanı ve diğer hassas bilgileri ayıklayın.

Bu depolar, ilk teşhis adımlarını ve betik örneklerini incelemek için bir başlangıç noktası sunuyor. Mevcut Linux betiklerinin bir kısmı sistemde doğrudan değişiklik yaptığı için, onları gözden geçirmeden üretim ortamında çalıştırılacak hazır bir otomasyon paketi olarak değerlendirmeyin. Kaynak kodu incelemek veya katkı göndermek için Linux deposuna ve Windows deposuna bakabilirsiniz.